ปรึกษาแรงงานต่างด้าว เชียงรายยังเรียกชื่อปัญหาตัวเองไม่ถูก ก็ถามได้

ได้ และนี่คือกลุ่มที่ทักมาหาเรามากที่สุด คุณไม่ต้องรู้ชื่อบริการ ไม่ต้องรู้ว่าลูกจ้างอยู่มาตราไหน และไม่ต้องเตรียมเอกสารให้ครบก่อนถาม พิมพ์มาแบบที่คุณพูดจริง ๆ ได้เลย เช่น “ลูกจ้างพม่าทำงานอยู่แล้วแต่บัตรใกล้หมด” หรือ “รับคนใหม่มาแต่ไม่มีเอกสารอะไรเลย” เท่านี้เราก็เริ่มแยกได้แล้ว เราไม่คิดค่าปรึกษาและไม่มีการให้วางมัดจำก่อนตอบ

เริ่มจากการหาให้เจอก่อนว่าเขาเคยมีอะไรมาก่อนหรือไม่ หลายกรณีที่นายจ้างบอกว่าไม่มีอะไรเลย จริง ๆ แล้วมีทะเบียนประวัติเดิม มีบัตรหัว 0 ที่หายไป หรือเคยขึ้นทะเบียนกับนายจ้างเก่ามาก่อน ซึ่งเปลี่ยนเส้นทางทั้งหมด ในเชียงรายกลุ่มที่ใหญ่ที่สุดคือคนที่อยู่ในพื้นที่มานานและมีร่องรอยในระบบทะเบียนอยู่แล้ว ส่วนกรณีที่ไม่มีร่องรอยจริง ๆ จะขึ้นกับรอบที่ทางราชการเปิดให้ขึ้นทะเบียน ซึ่งไม่ได้เปิดตลอดเวลา อย่าเพิ่งสรุปเอง ส่งรูปเท่าที่มีมาให้ดูก่อน

คำถามนี้เป็นคำถามที่นายจ้างถามกันมากที่สุดในเว็บบอร์ด และเป็นคำถามที่ยุติธรรมมาก วิธีตรวจสอบง่ายที่สุดคือขอให้แยกบิลออกเป็นสองก้อน คือค่าธรรมเนียมราชการ ซึ่งมีอัตราตายตัวที่ตรวจสอบได้ กับค่าบริการซึ่งเป็นราคาของผู้ให้บริการแต่ละเจ้า ถ้าใครไม่ยอมแยกให้ดูและตอบเป็นก้อนเดียว นั่นคือจุดที่คุณควรถามต่อ เราแยกให้ทุกครั้งก่อนเริ่มงาน

1,000 บาท แยกเป็นค่ายื่นคำขอ 100 บาท และค่าใบอนุญาตทำงานอายุ 1 ปี 900 บาท นี่คือค่าธรรมเนียมของทางราชการล้วน ๆ ต่อลูกจ้างหนึ่งคน ยังไม่รวมค่าตรวจสุขภาพ 500 บาทต่อคนต่อครั้ง ค่าบัตรประกันสุขภาพหากลูกจ้างไม่เข้าประกันสังคม และยังไม่รวมค่าบริการของผู้ให้บริการ ตัวเลข 1,000 บาทนี้สำคัญ เพราะมันคือหลักหมุดให้คุณเทียบว่าส่วนที่เหลือในใบเสนอราคาคืออะไร

ไม่ควร และขอตอบให้ชัดว่าไม่มีใครล็อกสิทธิหรือจองโควตาให้คุณได้ การเปิดรอบขึ้นทะเบียนแรงงานต่างด้าวเป็นไปตามประกาศของทางราชการ ไม่ใช่โควตาที่ใครถือไว้ในมือแล้วแบ่งขาย สัญญาณอันตรายที่ควรจำไว้มีสามข้อ คือ อ้างว่าล็อกสิทธิให้ได้ เร่งให้รีบโอนเพราะอ้างว่าโควตาใกล้หมด และให้โอนเข้าบัญชีส่วนตัวโดยไม่มีหลักฐานการรับเงิน เจอครบทั้งสามข้อเมื่อไหร่ ให้หยุดก่อนแล้วสอบถามหน่วยงานราชการหรือถามเรา

ยังไม่ได้ คำว่า “มีพาส” แล้วไม่ได้แปลว่าพร้อมทำงาน เพราะการจ้างงานให้ถูกกฎหมายต้องครบสามส่วน คือเอกสารแสดงตัวตน สิทธิอยู่ในราชอาณาจักร และใบอนุญาตทำงานที่ระบุชื่อคุณเป็นนายจ้าง การให้เริ่มงานไปก่อนระหว่างรอ เป็นจุดที่ทำให้ทั้งนายจ้างและลูกจ้างมีความผิด และในเชียงรายมีข่าวการตรวจสถานประกอบการให้เห็นเป็นระยะ ส่งรูปหน้าพาสและเอกสารที่มีมาให้เราดูก่อนรับเข้าทำงานจะปลอดภัยกว่ามาก

ต้องทำ กฎหมายไม่ได้ยกเว้นให้เพราะจ้างคนเดียวหรือเพราะเป็นงานบ้าน ลูกจ้างต้องมีใบอนุญาตทำงานที่ระบุชื่อคุณเป็นนายจ้างเช่นเดียวกับกิจการอื่น สิ่งที่ต่างออกไปคือเรื่องประกันสังคม เพราะลูกจ้างทำงานบ้านที่นายจ้างเป็นบุคคลธรรมดา และไม่มีธุรกิจรวมอยู่ด้วย อยู่ในกลุ่มที่ได้รับยกเว้นตามพระราชกฤษฎีกา กรณีแบบนี้จึงต้องดูเรื่องบัตรประกันสุขภาพของกระทรวงสาธารณสุขแทน เรารับงานรายเดียวไม่มีขั้นต่ำ

ขึ้นอยู่กับว่าขาดตัวไหนและขาดมานานเท่าไหร่ ซึ่งเป็นคำตอบที่ให้ทางเว็บไม่ได้จริง ๆ เพราะแต่ละกลุ่มมีเงื่อนไขไม่เหมือนกัน สิ่งที่บอกได้คือหลักการที่นายจ้างพูดกันเองว่า “ต้องต่อก่อนหมด ถ้าเลยแล้วคือขาด” บางกรณียังแก้ไขย้อนหลังได้ บางกรณีต้องรอรอบขึ้นทะเบียนใหม่ตามประกาศ ซึ่งอาจกินเวลาหลายเดือนและลูกจ้างทำงานไม่ได้ระหว่างนั้น อย่าปล่อยไว้เพราะกลัวคำตอบ ส่งรูปมาให้ดูก่อน เราจะบอกตรง ๆ ว่ายังพอมีทางไหม

เรื่องนี้มีทางออก แต่ต้องรีบ เพราะการเปลี่ยนนายจ้างมีกรอบเวลาที่ต่างกันตามกลุ่ม กลุ่มที่เข้ามาแบบ MOU หรือกรณีที่ความผิดอยู่ที่นายจ้างเดิมใช้กรอบ 30 วัน ส่วนกลุ่มบัตรชมพูใช้กรอบ 15 วัน ตัวเลข 60 วันที่หลายเว็บเขียนไว้เป็นกฎของไต้หวันที่ใช้กับแรงงานไทยที่ไปทำงานต่างประเทศ ไม่ใช่ของไทย ถ้าคุณนับตามเลขผิดกลุ่ม สิทธิจะขาดทั้งที่คุณคิดว่ายังมีเวลาเหลือ ทักมาบอกว่าลูกจ้างอยู่กลุ่มไหนและออกจากที่เดิมวันไหน

ยึดไม่ได้ และเราต้องบอกตรง ๆ แม้จะรู้ว่าคุณเสียหายจริง การยึดหนังสือเดินทางหรือเอกสารประจำตัวของลูกจ้างไว้เป็นสิ่งที่ทำไม่ได้ตามกฎหมาย แม้คุณจะเป็นฝ่ายออกค่าใช้จ่ายให้ไปแล้วก็ตาม เพราะเอกสารเหล่านั้นไม่ใช่ทรัพย์สินของนายจ้าง สิ่งที่ทำได้และควรทำทันทีคือแจ้งออกจากงานให้ถูกต้องและตรงตามกำหนดเวลา เพื่อไม่ให้ความรับผิดยังผูกอยู่กับชื่อคุณ และเพื่อไม่ให้กระทบสิทธิในการรับคนใหม่ ส่วนเรื่องเงินที่ออกไปแล้วเป็นคนละเรื่องกัน ทักมาคุยก่อนตัดสินใจทำอะไร

อาการนี้ไม่ได้เกิดกับคุณคนเดียว ระบบยื่นใบอนุญาตทำงานทางอิเล็กทรอนิกส์ เริ่มใช้เมื่อ 13 ตุลาคม 2568 และมีปัญหาการใช้งานในช่วงแรกจนถูกหยิบไปอภิปรายในระดับวุฒิสภา ผู้ใช้จริงเขียนไว้ว่า “ส่งหลักฐานไปที่ไลน์ eWorkpermit สองวันไม่มีคนอ่าน โทรสายด่วนไม่มีเจ้าหน้าที่รับสาย” สิ่งที่ช่วยได้คือส่งภาพหน้าจอตรงที่ค้างมาให้เราดู เราจะบอกได้ว่าติดที่ข้อมูลไม่ตรง ที่ลำดับขั้นตอน หรือที่ตัวระบบเอง และควรแก้ทางไหน

เพราะหน่วยงานอยู่คนละทิศ สำนักงานจัดหางานจังหวัดเชียงรายอยู่ในศูนย์ราชการกระทรวงแรงงาน ตำบลริมกก อำเภอเมือง และศูนย์บริหารการทะเบียนภาค 5 สาขาเชียงรายซึ่งดูแลงานบัตรชมพู ก็อยู่ในอำเภอเมือง เปิดจันทร์–ศุกร์ 08.30–16.30 น. แต่ตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดเชียงรายตั้งอยู่ที่ตำบลเวียงพางคำ อำเภอแม่สาย ห่างจากตัวเมืองราว 63 กิโลเมตร มีอีกจุดหนึ่งที่ห้างเซ็นทรัล ชั้น G ติดสำนักงานหนังสือเดินทาง ฝั่งโรบินสัน เปิดจันทร์–ศุกร์ 08.30–16.30 น. และในเชียงรายไม่มีศูนย์ OSS ถาวร งานหนึ่งชุดจึงกลายเป็นการเดินทางสองทิศทางคนละวัน

รอบการเปิดขึ้นทะเบียนเดินตามประกาศของทางราชการและมติคณะรัฐมนตรี ไม่ได้เปิดตลอดเวลา และไม่มีใครจองสิทธิล่วงหน้าให้คุณได้ วันที่ที่อยู่ในระบบตอนนี้และควรจดไว้คือ 13 กุมภาพันธ์ 2569 สำหรับกลุ่มลาวและเวียดนาม 31 มีนาคม 2569 สำหรับคลื่นใบอนุญาตทำงานที่หมดอายุ 28 กันยายน 2569 สำหรับการตรวจลงตรา และ 11 ธันวาคม 2569 ตามมติคณะรัฐมนตรี วันที่เหล่านี้ขยับได้ทุกครั้งที่มีมติใหม่ ควรเช็กรอบล่าสุดกับเราก่อนดำเนินการเสมอ

ไม่เลย และเราตั้งใจให้เป็นแบบนั้นจริง ๆ นายจ้างหลายรายเขียนไว้ตรงกันว่า “จริง ๆ ไปทำเองก็ได้นะคะ เพียงแต่คิวยาวมาก ไม่ยากแต่เสียเวลา” ซึ่งเป็นความจริง ถ้าคุณมีเวลาว่างและกรณีของคุณไม่ซับซ้อน การไปยื่นเองเป็นทางเลือกที่สมเหตุสมผล สิ่งที่เราอยากให้เกิดขึ้นคือคุณเดินไปด้วยข้อมูลที่ถูกต้อง ไม่ใช่เดินไปแล้วกลับบ้านมือเปล่าเพราะเอกสารขาดใบเดียว เราไม่คิดค่าปรึกษาไม่ว่าคุณจะใช้บริการเราหรือไม่