พาแรงงานต่างด้าวไปตรวจสุขภาพ ครบทั้งใบรับรองแพทย์และบัตรประกันสุขภาพ

หัวใจของการตรวจคือการหาโรคต้องห้ามตามกฎกระทรวงกำหนดลักษณะต้องห้ามของคนต่างด้าวที่จะขอรับใบอนุญาตทำงาน ซึ่งมีอยู่ 6 โรค คือ โรคเรื้อน วัณโรคในระยะอันตราย โรคเท้าช้างในระยะปรากฏอาการอันเป็นที่รังเกียจแก่สังคม โรคติดยาเสพติดให้โทษ โรคพิษสุราเรื้อรัง และโรคซิฟิลิสในระยะที่ 3 นอกจากนี้ยังมีเงื่อนไขเรื่องภาวะวิกลจริตหรือจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบด้วย ส่วนงานประมงทะเลจะมีการตรวจการได้ยินและการมองเห็นเพิ่มเข้ามา ทำให้ค่าตรวจต่างจากงานทั่วไป

60 วัน ตามแนวทางการตรวจสุขภาพและประกันสุขภาพคนต่างด้าวของกระทรวงสาธารณสุข ใบรับรองแพทย์มีอายุ 60 วันนับจากวันตรวจ ยกเว้นกรณีที่ใช้เพื่อการประกันสุขภาพซึ่งกำหนดให้มีอายุ 1 ปี เว็บไซต์จำนวนมากยังเขียนว่า 30 วัน ซึ่งทำให้นายจ้างเร่งจนเสียเงินตรวจซ้ำโดยไม่จำเป็น ถ้าคุณเพิ่งพาลูกจ้างไปตรวจมาแล้วยังไม่เกิน 60 วัน ส่งรูปใบรับรองแพทย์มาให้เราดูก่อน อาจไม่ต้องตรวจใหม่เลย

อัตราค่าตรวจสุขภาพตามที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนดคือ 500 บาทต่อคนต่อครั้งสำหรับงานทั่วไป และ 550 บาทสำหรับงานประมงทะเลเพราะมีรายการตรวจการได้ยินและการมองเห็นเพิ่ม ส่วนบุตรผู้ติดตามอายุไม่เกิน 7 ปีได้รับยกเว้นค่าตรวจสุขภาพ ตัวเลขนี้เป็นค่าธรรมเนียมของสถานพยาบาล ไม่ใช่ค่าบริการของเรา และเราจะแยกให้เห็นชัดทุกครั้งก่อนเริ่มงาน

ไม่ใช่ เอชไอวีและเอดส์ไม่ได้อยู่ในรายการ 6 โรคต้องห้ามตามกฎกระทรวง และโควิด-19 ก็ไม่ได้อยู่ในรายการเช่นกัน ข้อมูลที่บอกว่ามีสองโรคนี้อยู่ในรายการมักมาจากหน้าเว็บเก่าหรือเอกสารของเอกชนที่คัดลอกต่อ ๆ กันมา สิ่งที่กฎหมายระบุไว้จริงคือ 6 โรคตามกฎกระทรวง บวกเงื่อนไขเรื่องวิกลจริตหรือจิตฟั่นเฟือนเท่านั้น

โรงพยาบาลของรัฐตรวจได้ทุกแห่ง แต่สถานพยาบาลเอกชนต้องผ่านเกณฑ์ทั้งของกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ และของกรมการจัดหางาน ผ่านหน่วยงานเดียวยังไม่พอ และต้องมีระบบพิสูจน์อัตลักษณ์ TRCBAS ของสภากาชาดไทยด้วย ที่ผ่านมามีนายจ้างพาลูกจ้างไปตรวจกับที่ที่ไม่อยู่ในรายชื่อ แล้วใบรับรองแพทย์ใช้ยื่นไม่ได้ ต้องเสียเงินตรวจใหม่ทั้งชุด ก่อนพาไปควรถามให้ชัดว่าที่นั่นอยู่ในประกาศรายชื่อของกรมการจัดหางานหรือไม่

โดยหลักคือไม่ต้อง ระบบวางไว้ว่าใครเข้าประกันสังคมได้ก็ใช้สิทธิประกันสังคม ส่วนบัตรประกันสุขภาพของกระทรวงสาธารณสุขมีไว้สำหรับคนที่เข้าประกันสังคมไม่ได้ แต่ระหว่างที่ยื่นขึ้นทะเบียนแล้วสิทธิยังไม่เกิด แรงงานมักต้องถือบัตรประกันสุขภาพระยะ 3 เดือนไว้ก่อนเป็นสะพาน ส่วนการตรวจสุขภาพ 6 โรคยังต้องทำอยู่ดี เพราะเป็นเงื่อนไขของใบอนุญาตทำงาน ไม่ใช่เรื่องของสิทธิรักษาพยาบาล

ต่างกันที่ปลายทางว่าจะเข้าประกันสังคมหรือไม่ ถ้าลูกจ้างกำลังรอเข้าระบบประกันสังคม จะใช้บัตรระยะ 3 เดือนราคา 1,000 บาทเป็นตัวคั่นระหว่างรอ พอสิทธิประกันสังคมเกิดก็ไม่ต้องซื้อบัตรต่อ แต่ถ้าลูกจ้างอยู่ในกลุ่มที่เข้าประกันสังคมไม่ได้ จะต้องซื้อบัตรระยะยาวตั้งแต่ 6 เดือนถึง 2 ปีตามรอบเอกสาร เลือกผิดตั้งแต่ต้นแปลว่าเสียเงินซ้ำซ้อน จึงควรตัดสินใจสองเรื่องนี้พร้อมกันตั้งแต่วันแรก

ต้องเข้า ข้อยกเว้นของงานเกษตร ประมง ป่าไม้และเลี้ยงสัตว์ใช้เฉพาะกรณีที่นายจ้างมิได้ใช้ลูกจ้างทำงานตลอดปี ไม่ใช่ยกเว้นทั้งหมดอย่างที่หลายเว็บเขียน ถ้าคุณจ้างคนดูแลสวนอยู่ประจำทั้งปี หรือมีคนงานอยู่กับฟาร์มตลอด นั่นคือการใช้ลูกจ้างตลอดปีและเข้าข่ายต้องขึ้นทะเบียนประกันสังคม ถ้าไม่แน่ใจว่าลักษณะการจ้างของคุณอยู่ตรงไหน เล่าให้เราฟังก่อนได้ ดีกว่าไปรู้ตอนเจ้าหน้าที่เข้าตรวจ

บุตรผู้ติดตามอายุไม่เกิน 7 ปีได้รับยกเว้นค่าตรวจสุขภาพ แต่ยังสามารถทำบัตรประกันสุขภาพได้ในอัตราปีละ 365 บาท หรือ 730 บาทสำหรับ 2 ปี ซึ่งถูกกว่าผู้ใหญ่มากและครอบคลุมวัคซีนเด็กกับการรักษาทั่วไป นายจ้างหลายรายมองข้ามส่วนนี้ พอเด็กป่วยขึ้นมาจึงกลายเป็นค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ที่ไม่ได้ตั้งงบไว้

ไม่ใช่ทุกกรณี สิ่งที่กฎกระทรวงระบุเป็นลักษณะต้องห้ามคือวัณโรคในระยะอันตราย ไม่ใช่การพบเชื้อทุกแบบ และบัตรประกันสุขภาพของกระทรวงสาธารณสุขก็ครอบคลุมการรักษาวัณโรคที่ตรวจพบอยู่แล้ว การชี้ขาดเป็นเรื่องของแพทย์ผู้ตรวจตามผลวินิจฉัย ไม่ใช่การเดาจากผลเอกซเรย์ใบเดียว ถ้าเจอเคสแบบนี้อย่าเพิ่งบอกให้ลูกจ้างออกจากงาน ให้ถามแพทย์ให้ชัดก่อนว่าอยู่ในระยะไหนและต้องทำอย่างไรต่อ

อัตราเงินสมทบผู้ประกันตนตามมาตรา 33 คือร้อยละ 5 ของค่าจ้าง โดยนายจ้างสมทบอีกส่วนเท่ากัน ขั้นต่ำ 83 บาทต่อเดือน จุดที่เปลี่ยนไปคือเพดานค่าจ้างที่ใช้คำนวณ ซึ่งตามกฎกระทรวงปี 2568 ปรับเป็น 17,500 บาท มีผลตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ทำให้เงินสมทบสูงสุดขยับจากเดิมเป็น 875 บาทต่อเดือน เว็บไซต์ส่วนมากยังเขียนตัวเลขเพดานเดิมอยู่ ทั้งนี้ก่อนใช้คำนวณเงินเดือนจริงควรยืนยันกับสายด่วนประกันสังคม 1506 อีกครั้ง หรือให้เราช่วยตรวจให้ก็ได้

ตัวลูกจ้างต้องไปแสดงตัวที่สถานพยาบาลเองแน่นอน เพราะต้องเจาะเลือด เอกซเรย์และพิสูจน์อัตลักษณ์ แต่คุณไม่ต้องเป็นคนขับรถพาไปเอง เราจัดคิวกับสถานพยาบาล นัดวัน และมีรถรับส่งให้เมื่อจำเป็น รับตั้งแต่คนเดียวไปจนถึงกลุ่มใหญ่ทั้งไซต์งาน ที่สำคัญคือเราจะเช็กให้ก่อนว่ารอบนี้ที่ไหนรับตรวจได้ เพราะบางแห่งจำกัดพื้นที่ของนายจ้างและไซต์งาน เช่นโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ที่มีข้อมูลว่าจำกัดเฉพาะเขตอำเภอเมือง ซึ่งควรโทรยืนยันก่อนออกเดินทางทุกครั้ง