รับทำใบอนุญาตทำงานแรงงานต่างด้าว เชียงรายยื่นครั้งแรกให้ถูกตั้งแต่ใบแรก

วีซ่าหรือการตรวจลงตราตอบคำถามว่าคนคนนี้อยู่ในประเทศไทยได้ถึงวันไหน ส่วนใบอนุญาตทำงานตอบคำถามว่าเขาทำงานอะไรได้ กับนายจ้างคนไหน และในท้องที่ใด เป็นคนละใบ ออกโดยคนละหน่วยงาน และหมดอายุคนละวันได้ การมีวีซ่าที่ยังไม่หมดไม่ได้แปลว่าทำงานได้ และการมีใบอนุญาตทำงานก็ไม่ได้ทำให้สิทธิอยู่ในราชอาณาจักรยืดออกไปเอง ต้องดูแลทั้งสองใบคู่กันเสมอ

ยังไม่ได้ พาสปอร์ตหรือเอกสารรับรองบุคคลเป็นเพียงหลักฐานว่าเขาเป็นใคร ไม่ใช่หลักฐานว่าทำงานได้ ก่อนให้เริ่มงานต้องมีใบอนุญาตทำงานที่ระบุชื่อคุณเป็นนายจ้างและระบุลักษณะงานตรงกับงานที่จะให้ทำ ถ้าปล่อยให้ลงมือทำงานก่อน ความเสี่ยงตกที่นายจ้างด้วย ไม่ใช่ลูกจ้างฝ่ายเดียว ส่งรูปหน้าพาสและเอกสารที่มีมาทางไลน์ให้เราตรวจก่อนรับเข้าทำงานได้ ไม่คิดค่าปรึกษา

เสี่ยงจริง และเชียงรายไม่ใช่พื้นที่ที่ปล่อยผ่าน จังหวัดนี้ถูกกำหนดให้เป็นพื้นที่ตรวจเข้มด้านแรงงานชายแดน มีทั้งการตรวจสถานประกอบการและข่าวจับกุมนายจ้างที่รับคนต่างด้าวซึ่งไม่มีใบอนุญาตทำงานเข้าทำงานมาแล้ว โทษของการจ้างโดยไม่มีใบอนุญาตทำงานต้องดูตามข้อเท็จจริงของแต่ละเคส เราจึงไม่ขู่ด้วยตัวเลขค่าปรับที่ยังยืนยันไม่ได้ แต่สิ่งที่ยืนยันได้คือความรับผิดผูกกับชื่อนายจ้าง ไม่ได้จบที่ตัวลูกจ้าง ถ้าตอนนี้มีลูกจ้างที่เอกสารยังไม่ครบอยู่กับคุณ ทักมาเล่าให้ฟังก่อนได้

แบ่งเป็นสองฝั่งเสมอ ฝั่งนายจ้างคือหลักฐานว่าคุณมีตัวตนและมีงานจริง เช่น บัตรประชาชนหรือหนังสือรับรองนิติบุคคล หลักฐานสถานที่ประกอบการ แผนที่และรูปสถานที่ทำงาน สัญญาจ้าง และหนังสือมอบอำนาจ ฝั่งลูกจ้างคือเอกสารแสดงตัวตนที่ยังไม่ขาด หลักฐานสิทธิอยู่ในราชอาณาจักร ใบรับรองแพทย์ และรูปถ่ายตามขนาดที่กำหนด รายการจริงต่างกันตามว่าแรงงานยื่นตามมาตราไหน ส่งรูปเท่าที่มีมาก่อน เราจะบอกว่าขาดอะไรบ้างแบบเฉพาะเคสของคุณ

ใบอนุญาตทำงานไม่ได้ผูกกับ “อาชีพ” ในความหมายกว้าง แต่ผูกกับลักษณะงานที่ระบุไว้ในใบของแต่ละคน กฎหมายมีทั้งงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำและงานที่ทำได้เฉพาะเมื่อเข้าเงื่อนไข ในทางปฏิบัติ แรงงานที่ขึ้นทะเบียนในเชียงรายส่วนใหญ่ได้รับอนุญาตในลักษณะงานที่ใช้แรงและงานรับใช้ในบ้าน ส่วนกลุ่มไป–กลับตามมาตรา 64 กฎหมายกำหนดชัดว่าเป็นงานกรรมกรและงานรับใช้ในบ้านเท่านั้น ถ้างานที่คุณจะให้ทำเป็นงานหน้าร้าน งานเอกสารในสำนักงาน หรืองานที่ต้องใช้ใบประกอบวิชาชีพ ต้องตรวจก่อนยื่น

งานยื่นเอกสารส่วนใหญ่ให้เราเดินเรื่องแทนได้ โดยนายจ้างมอบอำนาจและลงนามในส่วนที่ต้องลงนามเอง แต่บางขั้นตอนตัวลูกจ้างต้องไปเอง เช่น การตรวจสุขภาพ การถ่ายรูปทำบัตร และการเก็บอัตลักษณ์บุคคล เราจะรวบขั้นตอนที่ต้องไปเองให้อยู่ในรอบเดียวเท่าที่ทำได้ และมีรถรับส่งให้เมื่อจำเป็น เพื่อไม่ให้คุณเสียคนงานหลายวันติดกัน

ต่างกันตั้งแต่ฐานกฎหมาย กลุ่มบัตรหัว 0, 6, 7, 8 คือผู้ไม่มีสถานะทางทะเบียนและชนกลุ่มน้อย ที่ยื่นตามมาตรา 63/1 ใช้เอกสารแสดงตัวตนที่ออกโดยฝ่ายไทยแทนพาสปอร์ต และมีเงื่อนไขเรื่องท้องที่ที่อนุญาตให้ทำงาน ส่วน MOU คือการนำเข้าจากประเทศต้นทาง ซึ่งในเชียงรายมีสัดส่วนน้อยมาก ตัวเลขจริงของจังหวัดคือใบอนุญาตทั้งหมด 26,766 คน เป็นกลุ่มมาตรา 63/1 ถึง 15,494 คน มาตรา 63/2 อีก 8,901 คน ขณะที่ MOU มีเพียง 1,208 คน และส่วนใหญ่เป็นสัญชาติลาว

อย่างเดียวกัน คำที่ถูกต้องคือ ใบอนุญาตทำงาน ส่วน “ใบอนุญาติทำงาน” เป็นการสะกดที่พิมพ์กันติดจนเจอบ่อยมากเวลาค้นหา แต่ไม่มีผลอะไรกับตัวเอกสาร เรียกว่า Work Permit เวิร์คเพอร์มิท บัตรทำงาน ใบทำงาน หรือเล่มสีน้ำเงินก็หมายถึงใบเดียวกัน สิ่งที่ต้องดูจริง ๆ คือในใบระบุชื่อนายจ้าง ลักษณะงาน และวันหมดอายุว่าอย่างไร

เจอได้ทั้งสองแบบ นายจ้างรุ่นก่อนคุ้นกับเล่มสีน้ำเงินที่มีการสลักหลังต่ออายุ ส่วนแรงงานที่ขึ้นทะเบียนในรอบหลังมักได้เป็นบัตรใบเดียวหรือใบอนุญาตแบบพิมพ์ออกจากระบบ ทั้งสองแบบใช้ได้ถ้ายังไม่หมดอายุและข้อมูลตรงกับนายจ้างปัจจุบัน สิ่งที่ต้องระวังกว่าคือของที่ระบุชื่อนายจ้างคนเก่า เพราะเอามาใช้กับคุณไม่ได้

ต้องทำ กฎหมายไม่ได้ยกเว้นให้เพราะจ้างคนเดียวหรือเพราะเป็นงานในบ้าน นายจ้างที่เป็นบุคคลธรรมดาก็ยื่นขอใบอนุญาตทำงานให้ลูกจ้างได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นบริษัท เพียงแต่เอกสารฝั่งนายจ้างจะเป็นคนละชุดกับกรณีนิติบุคคล เรารับงานตั้งแต่ลูกจ้างคนเดียวไปจนถึงไซต์งานหลายสิบคน ไม่มีขั้นต่ำ

ถ้าลูกจ้างเข้าข่ายผู้ประกันตน นายจ้างมีหน้าที่ยื่นแบบขึ้นทะเบียนภายใน 30 วันตามมาตรา 34 ของพระราชบัญญัติประกันสังคม และใช้กับนายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คน หากไม่ขึ้นทะเบียน มาตรา 96 กำหนดโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และหากยังฝ่าฝืนต่อเนื่อง ปรับอีกวันละไม่เกิน 5,000 บาท กรณีเอกสารยังไม่สมบูรณ์ ยังยื่น สปส.1-03 พร้อมแบบ บต.48 หรือ บต.50 และสำเนาใบเสร็จจากสำนักงานจัดหางานไปก่อนได้ แล้วกลับมาปรับปรุงข้อมูลเมื่อเอกสารครบ

ไม่ได้ ใบอนุญาตทำงานผูกกับชื่อนายจ้าง ลักษณะงาน และท้องที่ ถ้าลูกจ้างย้ายมาอยู่กับคุณ ต้องมีการแจ้งออกจากนายจ้างเดิมและดำเนินการให้ถูกขั้นตอนก่อน ไม่ใช่ให้เริ่มงานไปก่อนแล้วค่อยตามแก้เอกสารทีหลัง ถ้าตอนนี้ลูกจ้างถือใบที่ยังเป็นชื่อคนอื่นอยู่ ส่งรูปมาให้เราดูก่อน เราจะบอกตรง ๆ ว่าเหลือทางไหนบ้าง

การขอใบอนุญาตทำงานให้ลูกจ้างที่อยู่ในประเทศแล้ว นายจ้างยื่นเองได้ ไม่ได้บังคับว่าต้องผ่าน บนจ. สิ่งที่ทำให้คนส่วนใหญ่มาใช้บริการไม่ใช่เพราะยื่นเองไม่ได้ แต่เพราะเสียเวลาหลายวันและกลัวยื่นผิดช่องแล้วต้องเริ่มใหม่ อย่างที่นายจ้างหลายคนพูดกันว่า “ไม่ยาก แต่เสียเวลา” ถ้าคุณอยากลองยื่นเอง ทักมาถามได้เหมือนกัน เราตอบให้ฟรี ไม่ได้บังคับว่าต้องใช้บริการ

ตอบเป็นตัวเลขเดียวไม่ได้จริง ๆ เพราะรายการที่ต้องทำต่างกันตามมาตราที่ยื่น สภาพเอกสารเดิมที่ลูกจ้างถืออยู่ และจำนวนคน สิ่งที่เรารับปากได้คือเราจะแยกให้ชัดว่าอะไรคือค่าธรรมเนียมราชการ อะไรคือค่าบริการของเรา แล้วแจ้งครบก่อนเริ่มงาน ไม่มีบวกเพิ่มระหว่างทาง และไม่มีการให้โอนมัดจำเพื่อ “จองสิทธิ์” หรือ “ล็อกโควต้า” ถ้าใครบอกให้โอนก่อนด้วยเหตุผลแบบนั้น ให้สงสัยไว้ก่อน ทักไลน์บอกจำนวนคนและเอกสารที่มี เราตีให้ดูได้เลย